17-09-2008 Hoe multilateraal is Verhagen?

Zoals elk jaar gaf ook nu het Ministerie van Buitenlandse Zaken een briefing aan de leden van de NVVN over de Nederlandse inzet bij de aankomende Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN). Dit jaar werd veel aandacht besteed aan het wegnemen van zorgen die zijn ontstaan over de Nederlandse toewijding aan de VN naar aanleiding van de uitspraken die de Minister deed in zijn speech ter ere van de opening van het academisch jaar in Leiden op 1 september 2008. Daarin stelt Verhagen dat waar het de lidstaten in de VN niet lukt om tot overeenstemming te komen, Nederland dan maar via gelegeneheidscoalities en bilaterale betrekkingen in de wereld moet optreden. Daarover is opschudding ontstaan, want dit lijkt de deur open te zetten voor verdere marginalisering van de VN. In plaats van te eisen dat landen er toch echt met elkaar uit moeten komen om de problemen waar de wereld voor staat aan te pakken, wordt voor de gemakkelijkere weg gekozen van unilateraal optredende gelegenheidscoalities. Een dergelijke lijn kan niet alleen de Verenigde Naties ondergraven, ook de legitimiteit, en daarmee de effectiviteit, van het Nederlandse optreden in de wereld dreigt daardoor af te nemen.

 

De toelichting van de kant van het Ministerie dat Verhagen het allemaal niet zo sterk bedoeld had, en dat ondanks alles het behoud van de internationale rechtsorde de hoeksteen van het beleid blijft, kon niet bij alle aanwezige NVVN-leden de zorgen geheel wegnemen. Dat het vertrouwen in de VN niet helemaal is opgegeven blijkt overigens wel uit het grote aantal bewindslieden dat dit najaar deel zal nemen aan de AVVN. En ook breder in de politiek bestaat interesse voor wat er dit najaar in het New Yorkse hoofdkwartier allemaal gebeurt, getuige het voornemen van Geert Wilders om samen met andere parlementariers zelf polshoogte te gaan nemen.

 

De AVVN zal dit jaar kleur krijgen door twee toppen over Afrika en de Millenniumdoelen. Daarnaast is veel discussie te verwachten over een Servisch initiatief om de legaliteit van de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo door het Internationaal Gerechtshof te laten onderzoeken. Nederland zal verder net als vorige jaren sterk inzetten op hervorming van het VN-systeem. Vooral op landenniveau moeten VN-instellingen de werkzaamheden beter afstemmen en gaan samenwerken in de vorm van de ‘four ones’; one programme, one fund and budgetary framework, one leader, one office. De AVVN kan gevolgd worden via www.un.org en de meer over de Nederlandse inzet is te vinden op www.pvnewyork.org.